تو را فريب داد و تو از او اطاعت كردى ، پس تو هستى كه با معصيت خود ما را از بهشت بيرون رانده‌اى . آدم فرمود : اى فرزند در بارهء اين درخت با پدر خود موافقت و مدارا داشته باش ، بدرستى كه دشمن من ابليس با من از در مكر و خدعه وارد شد و براى من به خدا سوگند ياد كرد كه در خصوص امر به خوردن از درخت خير خواه من است و با تظاهر به مهربانى و خيرخواهى به من گفت : اى آدم من در بارهء شأن و مقام تو ناراحت هستم ، گفتم : چطور ؟ گفت : من به تو انس گرفته‌ام در حالى كه تو به زودى از اين مقاماتى كه داراى خارج مىشوى و به منزلتى مىرسى كه از آن كراهت دارى ، من به او گفتم : چارهء كار چيست ؟ گفت : چارهء كار بدست خود تست ، آيا من تو را به درخت جاودانگى و ملكى كه هرگز زايل نمىشود راهنمايى نكردم ؟ پس تو و همسرت از آن بخوريد تا هميشه در بهشت كنار من جاويد بمانيد و براى من سوگند دروغ ياد كرد و من گمان نمىكردم كه كسى به نام خدا سوگند دروغ ياد كند و لذا به سوگند او اعتماد كردم و اين عذر من در اين مورد است ، حالا اى فرزند تو به من خبر بده ، آيا در كتابى كه خدا بر تو نازل كرده نخوانده‌اى كه خطيئه من قبل از خلقتم مقدّر شده بود ، موسى گفت : بله سالها قبل از خلقت تو چنين مقدّر شده بود ، آن وقت رسول خدا ( ص ) فرمود : اين چنين آدم در استدلال خود بر موسى غلبه كرد و اين مطلب را سه بار تكرار فرمود . مىگوئيم : در بارهء اينكه آن درخت ، درخت جاودانگى بوده ، ابليس در اين خصوص دروغگو نبوده ، امّا اين خاصيّت براى كسى است كه خوردن آن برايش مباح بوده و مأمور به خوردن باشد ، امّا براى كسى كه از آن نهى شده اثرى كه بر آن مترتّب مىشود همان واقعه‌اى است كه براى آدم روى داد و او از بهشت اخراج شد ، و حاصل احتجاج آدم ( ع ) اين است كه خداوند با علم مطلق و قديم خود مىدانست كه آدم مرتكب خطيئه شده و از بهشت اخراج مىگردد و اين امر موافق قضا و قدر الهى بود كما اينكه اين امر در همهء مقدورات و مقدّرات الهى جاريست . ( عياشى ) از عبد اللَّه بن سنان نقل مىكند كه از امام صادق ( ع ) پرسيده شد : آدم و همسرش حوّا چه مدّت در بهشت بودند ؟ فرمود : خداوند تبارك و تعالى هنگام ظهر روز جمعه از روح خود در آدم دميد و سپس حوّا را از باقى ماندهء گل او خلق كرد و